StadtMuseum Bonn online

Wie we zijn en wat we doen…

Profiel: Het StadtMuseum
Het StadtMuseum Bonn is een museum van de stad Bonn. Het woordt opgericht op 15. januari 1998. Het doelstelling van deze museum is de presentatie van de Bonnse stadgeschiedenis en de bewaring van het omvangrijke bestand.
Organisatie, Medewerkers, rondleidsters:
Contacten:
Kantoor- en correspondentieadres:
StadtMuseum Bonn , Postfach, 53103 Bonn
Tel: 0228/772094 (secretariaat directrice)
Fax: 0228/774298
E-mail: stadtmuseum@bonn.de
kantooringang: Adenauerallee 18-22, 53113 Bonn

Rondleidingen / lezingen:
Een team van onbezoldigd medewerkers organiseerd regelmatig rondleidingen door de permanente en door de speicale tentoonstelling op de Franziskanerstraße en in de Ernst-Moritz-Arndt-Haus. Aanvallende kosten komen het StadtMuseum ten goede. Iedere eerste zondag in maand wordt een publieke rondleiding angeboden, overige termijnen op bestelling.

Permanente tentoonstelling met speical-tentoonstelling-ruimten
StadtMuseum Bonn
Franziskanerstraße 9
53113 Bonn
kas/informatie: 0228/772877

Dependance met speicale tentoonstellingen
Ernst-Moritz-Arndt-Haus
Adenauerallee 79
53113 Bonn
Tel/Fax: 0228-241435
Alleen tijdens de speciale tentoonstellingen geopend!
Historisch juweel uit de jaar 1819 in de Bonnse binnenstad naast de universiteit met bijzondere flair en in een idyllisch ligging. Het Ernst-Moritz-Arndt-huis is een dependance van het StadtMuseum. Hier vinden speciaale tentoonstellingen plaats.
Openingstijden van sepciaale tentoonstellingen:
woensdag tot zaterdag van 13.00 tot 17.00 uur, zondag van 11.30 tot 17.00 uur


Geschiedenis:
Door speciale tentoonstellingen in het Ernst-Moritz-Arndt-Haus kon het StadtMuseum in de verledende jaren ook bovenregionaal een goede naam oprichten.

Woordingsgeschiedenis
Hoewel er al in 1886 in Bonn een vereiniging van historisch geintereseerde burgers met de naam "Bonnensia" constitueerd werd, die door aanwinsten en aankopen een collectie bijeen brachten om een stadmuseum door de stad Bonn op te richten, zou het toch nog meer als hondered jaren duren, tot het StadtMuseum op 15. januari 1998 geopend werd.
Deze Bonnse vereiniging was met haar intentie indertijd helemaal niet alleen, want in eind 19e eeuw worden in vele duitse steden vereinigingen met hetzelfde doelstellingen opgericht, maar deels gebeurde dit veel erder (b.v. Keulen, Munchen). De vertraging in Bonn gebeurde vooral om financiele redenen. Na de oorlog werd een stedelijke museum geïnstitueerd, waar het zwaartepunt in verband met de nieuwe functie als hoofdstad van de Bondsrepubliek, op de collectie van "Rheinischer Expressionismus" en bijzonder op tegenwoordige kunst gezet wordt.
Toen zich in 1886 de Bonnse burgers in "Bonnensia" verenigden, gebeurde dit met de doelstelling, voor een oprichting van een stadmusem actief te worden. Weinig jaren vooraf, in 1882, ontving de stad per legaat de kunstcollectie van hoogleraar in de medicijnen, dr. Franz Obernier, zijn villa en ook zijn vermogen ter grootte van 130.000 mark. "Villa Obernier" als stedelijke museum kon mitsdien verzorgd worden. Ofschoon de villa vanaf 1884 voor een groot publiek toegangelijk was, is het bij ontstentenis van een professioneel leiding niet gelukt, de voornaamelijk "Düsseldorfer" of "Münchner Malerschule" nevens de uit sommige vroege Nederlanders en Italianen bestaande collectie uit te bouwen. In Bonn waren er toen het op 1819 opgerichte "Akademisches Kunstmuseum" en het "Königliche Museum Vaterländischer Alterthümer der Rheinlande und Westphalens", die voor de vestiging van het "Rheinischen Provinzialmuseums" in Bonn belangrijk was.

Bestand
Door de afwisselnde oprichtingsgeschiedenis beschikt het StadtMuseum over een heel heterogen bestand. Bij uitstek rijk is de collectie in de tijdvak vanaf de 18e tot 20e eeuw. Het StadtMuseum bezit bijna geen tentoonstellingsobjecten uit de vroegere tijd. Met uitzondering van het "Bonner Löwe" uit zandsteen, die als eedsteen sinds de 12de eeuw op het Münsterplatz naast de Prangersäule stond en sinds de jaren-vijftig in de foyer van de oude raadhuis geplaatst word. Zelfs uit het bestand van de eeuwen 18 tot 20, is de collectie heel heterogeen, omdat se nooit over professioneel of conceptioneel aspecten toegeëigend, geïmplementeerd of vergroot wordt. Derhalve zijn over sommige gebeurtenissen heel veel bewijzen voorhanden en over andere gebeurtenissen, die niet minder belangrijk of van het historisch aspect misschien significanter zijn, is er vrijwel niets te vinden. Dit kan ook niet door permanente historiestukken gecompenseerd worden, zonder die we van een exemplarisch presentatie van de stadgeschiedenis van Bonn vanaf de Romeinse tijd tot de 18de eeuw afstappen moeten. Op dat punt aanbeland willen wij graag ons dank aan het Kölnisches Stadtmuseum en het Rheinischen Landesmuseum in Bonn betuigen. Als permanente historiestukken zijn alleen objecten geschikt, die in conservatie onproblematisch zijn, om welke reden b.v. de voor veele gebeurtenissen belangrijke deel van grafiek en textielkunst wegvalt. Eigen aanwinsten door het StadtMuseum zijn zowel wegens der financieele situatie als ook wegens der zeldene verkrijgbaarheid van betreffende objecten niet altijd mogelijk.
Het StadtMuseum Bonn wordt sinds 1989 door stichtingen, nalatenschappen, donaties en schenkingen ondersteunt.
Voor verder vragen over het museum kan u ons graag per mail of telefonisch contacteren.

Collectie Delander
December 1994 ontving het StadtMuseum de volledig collectie van Curt Delander. Dit collectie beinhield kleren en souvenirs van Zarah Leander, Willy Millowitsch en Marika Rökk. Later worden meer objecten toegevoegd

Verhuring
Het StadtMuseum Bonn biedt het mogelijkheid in de expositievrije tijd in de dependance evenementen ter bijzondere aard te vieren!
Per uur of dagelijks (max. 9.00 uur tot 24.00 uur) zijn de drie ruimten in het parterre van het vroege Biedermeier en enige bewaarde professoren-woonhuis uit de eerste jaaren van de 1818 opgerichte universiteit te huren. Een inkijk in het Arndt-Huis krijg u bij onze virtueel rondgang.
Bijkomend kann de terras met oog op het Rijn en het Zevengebergte benut worden.
De verhuring behoeft een voorafgaand schriftelijke sluiting van het contract met de museumsleiding. Een biografie van de naamgever Ernst Moritz Arndt vindt u hier.

Virtuele rondgang door het museum
Hier vind u een selectie van objectdescripties.
Begin u in ruimte 1 in de tweede etage!
Tweede etage **
Eerste etage **
Parterre
Over het parterre geraak u - langs het Café Blau - naar het StadtMuseum. De museumskas bevindt zich naast de kas van het Viktoriabad.
De ruimten in het overzicht:

1/2 Van de Romeinse tijd tot nieuwere tijd
Er zijn sporen van menselijk vestiging in het gebied rond Bonn tot het paleolithicum te traceren. Weinig decenniën voor Geboorte van Christus vestigde zich de Germaanse stam van de Ubier in het huidig stedelijke gebied. De eerste vermelding van "bonna" in schrijft gebeurde anno 11 vC, toen de Romeinen een militair basis oprichtten, die later successief uitgebouwd wordt. Het was de begin van de eigenlijke glorietijd van het Romeinse Bonn, die tot ca. 250 na Christus duurte en daarna langzaam afliep. In het vijfde eeuw na Christus overnamen de Franken tenslotte de heerschappij in de regio.

Van de Middeleeuwen tot het eind van het Oude Rijk
Na het eind van de Romeinse heerschappi overnamen de Franken in het vijfde eeuw het leiderschap in Bonn. Het voormalige Romeinse leger was nou van een burgerbevolking bewoond. Nevens de zogenaamd "Bonnburg" uitgroeide zich in het gebied van het huidig Munster een nieuwe zwaartepunt van vestiging. In het vierde eeuw is een klein "cella memoria" bewijsbaar, waar de Romeinen hun overledenen gedachten. De legende vertelt van Cassius en Florentius, Romeinse soldaten van het Thebaïs legioen, die hier vereerd worden. Se zullen in Bonn als martelaaren overleden zijn. Voor het verzorging van het groeiend menigte van pelgrims wordt een stift opgericht en wordt de voorloper van het huidig Munster gebouwd. In de onmiddelbare nabijheid ontstond tenslotte een kleine marktvestiging.

3 Bonn en omgeving in aanzichten van de oudste tijd tot tegenwoordig
In het zogenaamde topografie-ruimte worden stadsgezichten van Bonn uit verschillende historisch tijdvakken vereend. Uit verschillende artistieke perspektieven wordt hier een kroniek van ontwikkeling vanaf eind van de 17e eeuw tot de tegenwoordige tijd aangeboden. De schilderijen, prenten en fotografien documenteren de veranderingen van het stadsbeeld vanaf de barok pracht der keurvorstelijke tijd over de vernielingen in de beide wereldoorlogen tot de hoogconjunctuur in de bouw tijdens de tijd als hoofstad van de bondsrepubliek. In het middelpunt staat het houten stadsmodel. Het tentoongestelde souvenirs-porcelain uit de Bonnse omgeving verduidelijkt ook een wijziging in de perceptie van de stad en de ontdekking van het romantisch Rijn als reisdoel.

4/5 Keurvorstelijk ruimte en keurvorstelijke galerij
Enkele originale objecten uit het keurvorstelijke slot (tegenwoordig hoofdgebouw van de Universiteit Bonn), slot Clemensruh in Poppelsdorf en de Bonnse adel-paleizen, die helaas al uit het stadsbeeld verzwonden zijn, maken een indruk van de hoofs pracht-ontluiking in de "kurkölnisch" residentiestad de 18e eeuw. Deze stad steeg ten top met keurvorst Clemens August, alhoewel het voorbeeld van kasteel van Versailles, dat veele duitse hoven imiteren wilden, ongenaakbaar bleef.

6 Van eind 18e tot eind 19e eeuw
De Bonnse stadgeschiedenis van dese tijdvaak is een geschiedenis, die door machtwissels getekend is. Met de bezetting door de Fransen 1794 vond de twee eeuwen duurende heerschappij door de keurvorsten een eind. De Franse tijd zal weliswaar alleen twee decennien duuren, trok maar toch diepe sporen. Na het Congres van Wenen kwam Bonn 1815 aan Pruisen.

7 Schmidtbonn-kamer
Literatuur in, over en uit Bonn: Van Apollinaire over Heinrich Heine en Thomas Mann tot Virginia Woolf. Bonn en de omgeving van het Zevengebergte inspireerden niet allen op beeldende kunstenaars, maar ook wordt dit omgeving in de lteratuur verwerkt. Met de oprichting van de universiteit en de ontdekking van het Rijn als reisdoel kwamen in toenemende mate buitenlandse schrijvers naar Bonn. Als hoofdstad van de Bondsrepubliek was de basis voor veele politiek romans. Op boorden worden in dit ruimte schrijvers in tekst en beeld voorgesteld. In hun werken speelt de stad Bonn een belangrijke rol, onafhankeliljk hoe groot of klein ze ooit was.

8 Muziek in Bonn
De geschiedenis van het muziekale leven in Bonn is in twee fasen indeelbaar: Een hoofs en een burgerlijke fase. De hoofs fase omvatte de keurforsteljke tijd tot 1794. Van deze tijd getuigen indrukwekkend de twee pauken en de met het wappen van de keurforsten versierde trom. Het volgde de burgerlijke fase in de 19e en 20e eeuw.

9/10 Blik in een groot-burgerlijke Bonnse salon (omstreeks 1900) en in de groot-burgerlijke eetkamer van de ondernemer-familie Tenten (omstreeks 1900)
Beide presenteerde interieurs, die door een opengelaten doorgang gescheiden zijn, geven een goed impressie van het thuismilieu van de hogere en in de kultuurleven van de stad toonangeevende geleding in Bonn om 1900. Waaronder zijn evenzeer veel mecenaten geweest.

11 Bonnse bedrijven
Dit ruimte ter Bonnse bedrijvsgeschiedenis geeft blijk, dat Bonn in de 19e en 20e eeuw niet allen universiteits- en renteniersstad was, waarbij het besef van renteniers niet in de huidige zin te begrijpen is. Zij waren gegoed lieden, die van de renten van hun geërfd fortuin leven konden en vaak grootse gebouwen in de stad of langs het Rijn oprichten lieten. De villa's van Keuls bankiers of ondernemers uit het "Bergisches Land" en het Ruhrgebied omzoomden de Rijnoever tot Remagen. In Bonn bezig waren onder andere de eigenaars van beide fijnsteengoed-fabrieken, Franz Anton Mehlem en Ludwig Wessel, die deels over duizend arbeiders in dienst haden en mitsdien tot de eerste wereldoorlog de grootste werkgevers in Bonn waren.

12/13 Fotoatelier omstreeks ca. 1900 en modeatelier
Alleen door een gangpad afgezondert zijn hier, met telkens originale meubels uit de tijd omstreeks 1900, een fotoatelier en een modesalon gepresenteerd. Ze documenteren de voor dit periode in het stadelijke milieu heel typisch overgang van het schildersatelier in een fotoatelier respectievelijk het zich vestigen van zaken met modieuse confectiewaren ten laste van de in groten getale werkzame kleermakerijen.

Het bordje aan de overkant van de toegangsdeur wijzt: "Dames- en herrenkapper". Voor de rond gevormde en met gebrandschilderd glas versierde spiegelwand wordt al over hondered jaren geleden enthusiast dames de krullen gezet en zelfbewust herren het baardhaar gecoupeerd. De jugendstil-interieur met het noot-houten barretje en de in de marmeren plaat geconstrueerde haarwasbakken zijn afkomstig van een korte tijd na de eeuwwisseling in Bonn-Poppelsdorf geopend kapsalon. Deze salon bevond zich in directe buurt van de koloniaalwarenwinkeltje, zodanigdat de tegenoverige presentatie welbewust gebeurde.
14/15 Winkel voor koloniaalwaren van ca. 1890 en kapperszaak van ca. 1900
Een fijne geur van vers gevijzeld koffie en boenwas. Zulke aroma moeten de klanten wel geroken hebben, als ze toen het klein winkeltje in de Sternenburgstraße 66 in Bonn-Poppelsdorf betraden. Bijna een hele eeuw verzorgde dit diffuus-charmant winkelruimte de meest uit de direct omgeving afkomstige klantenkring met levensmiddelen en allerlei andere utiliteiten voor de huishouding. Het wordt 1893 geopend en 1988 van de bezitters om ouderdomsredenen opgegeven.

16 Bonn vanaf ca. 1871 tot de Weimarrepubliek
Als keizerstijd wordt het tijdvak tussen de oprichting van de Dutise keizerrijk op 18 januari 1871 en de troonafstand van Wilhelm II. op 9 november 1918 genoemd. Het keizerlijke Bonn was trots confessionele conflicten een bemiddeld en van welvaart gevormd stad. Het begin van de eerste wereldoorlog onderbrak deze ontwikkeling. Met het Vredesverdrag van Versailles wordt het Rijnland demilitariseerd en van franse troepen geoccupeerd. In Berlijn wordt die Weimarrepubliek omgeroepen. Ook in Bonn was de jonge democratie met een veeltal van uitdagingen geconfronteerd.

17 Bonn vanaf ca. 1939 tot 1945
Ook in Bonn leidt de economische crisis tot massale werkloosheid en mitsdien tot nood en ellende. De politisch partijen en schappen radicaliseerden zich. Nadat in Berlijn Adolf Hitler door president von Hindenburg tot rijkskanselier benoemd wordt, overnamen in Bonn, Beuel, bad Godesberg en Duisdorf na de maart-verkiezing in 1933 de nationaalsocialisten de raadhuizen. De maatschappij wordt nationaalsocialistisch georganiseerd, politisch tegenstanders en mensen, die niet met de nationaalsocialsitisch wereldbeeld samenvielen, worden vervolgd. De Tweede Wereldoorlog, die Europa domineerde, toont vanaf 1942 in Bonn nog zwaarder. Het luchtalarm was deel van het alledagsleven. De dag van 18 october 1944 maakte een bij uitstek erge herinnering voor de bewoners van Bonn: De hele binnenstad wordt in de as gelegd, over 400 mensen zijn om het leven gekomen. Met het binnenrukken van de Amerikanen op 8 maart 1945 is de schrik-dictatuur opgegaan.

18 Bonn sinds 1945 tot tegenwoordig
Het begin van de Bondsrepubliek Duitsland opleverde het meest belangrijke wending in de Bonnse stadgeschiedenis.Toen Bonn hoofdstad van de republiek wordt, was het ook vanaf 1949 tot 1991 het toneel voor wereldpolitiek. In het kader van de hereniging van Duitsland verloos Bonn de status als hoofdstad.

Katharina Ma